Four Nights of Lampang

ข้าถูกเรียกตัวตอนพระอาทิตย์ยังไม่ทันตกดิน

เสียงกงเต๊กดังมาจากหอคำตั้งแต่บ่าย แต่ไม่ใช่เสียงพิธีกรรม เป็นเสียงของคนที่กำลังจะได้สิ่งที่ต้องการ ข้ารู้จักเสียงนั้นดี เพราะข้าเคยได้ยินมันในคืนที่เจ้าเมืองลำปางเลือกข้าครั้งแรก

วันนี้มีสี่คน

ข้ายืนอยู่ริมระเบียงหินอ่อน มองลงไปที่ลานดินด้านล่างซึ่งเต็มไปด้วยทาสที่กำลังขนน้ำขึ้นมาถังใหญ่ หญิงสาวสามคนยืนเรียงกันอยู่ข้างประตู ห่างกันคนละช่วงแขน ราวกับว่ามีใครตีเส้นไว้บนพื้น

คนแรกผูกผ้าซิ่นลายน้ำไหล สีครามเข้มจนเกือบดำ นางเป็นคนเมือง ลำปางแท้ๆ หน้าผากกว้าง ผมยาวสยายต่ำกว่าบ่า มือทั้งสองประสานกันไว้ที่ท้องน้อย นิ้วเรียวและสะอาด ไม่มีแหวน ไม่มีกำไล นางยืนตรงเหมือนต้นไม้ที่ถูกปลูกไว้ในที่ที่มันควรอยู่

คนที่สองใส่ชุดไทยจักรี สีทองอ่อน ผ้าไหมบางจนเห็นเงาของขอบชายพกด้านใน นางยิ้มให้กับทุกคนที่เดินผ่าน ฟันขาวเรียงสวย แต่ตาสอดส่องไปทั่วลานเหมือนพ่อค้าที่กำลังตีราคาสินค้า ข้าไม่ชอบรอยยิ้มแบบนั้น มันไม่จริง

คนที่สามเป็นลาว มาจากเวียงจันทน์หรือหลวงพระบางก็ไม่รู้ แต่สำเนียงที่หลุดออกมาตอนนางคุยกับทาสเมื่อเช้าฟังออกชัด เป็นสำเนียงเหน่อที่ลากเสียงยาว นางตัวเล็กกว่าเพื่อน ผิวสีน้ำผึ้งเข้ม ผมมัดเป็นมวยสูง มีปิ่นเงินปักอยู่เล่มเดียว นางก้มหน้านิ่ง ไม่สบตากับใคร

คนที่สี่นั่งอยู่บนม้านั่งหิน นางเป็นจีน ใส่เสื้อกี่เพ้าสีแดงเข้ม ปักลายมังกรทองที่อก ผิวขาวเหมือนกระดาษที่ยังไม่ถูกหมึกแตะ ตีนกางเกงแคบจนเห็นรูปขาเวลานางขยับ นางไม่ยืน เพราะนางไม่ต้องยืน ไม่ต้องยืนรอใคร

ข้าคือคนที่ห้า

ไม่ ไม่ใช่ ข้าคือคนที่สี่ต่างหาก สี่คนที่ถูกเรียกมาปรนนิบัติเจ้าเมืองในคืนนี้ ข้าคือหนึ่งในนั้น และข้าไม่รู้ว่าอีกสามคนรู้หรือไม่ว่าข้าเป็นใคร

ข้าเป็นคนเมืองเหมือนกัน แต่ข้าไม่ได้ถูกเรียกตัวมาที่นี่ครั้งแรก ข้าเคยมาแล้ว ห้าครั้ง สี่ครั้งในห้องนอน หนึ่งครั้งในสวนหลังหอคำตอนกลางคืนที่ฝนตก เจ้าเมืองเรียกข้าว่า "แม่หญิงน้อย" ทั้งที่ข้าไม่ได้น้อยไปกว่าใคร และข้าก็ไม่ได้เป็นแม่หญิง ข้าเป็นแค่ลูกครึ่ง พ่อเป็นพ่อค้าจากเชียงใหม่ แม่เป็นสาวใช้ในวังเก่า ข้าไม่มีสกุล ไม่มีสวน ไม่มีนา มีแค่ร่างกายที่เจ้าเมืองพอใจ

นั่นคือเหตุผลที่ข้ายังยืนอยู่ตรงนี้

"เจ้ามาแล้วหรือ"

เสียงของนางกำนัลชราดังขึ้นข้างหลังข้า ข้าหันไป นางยืนอยู่ที่ประตูชั้นใน มือถือพานเงินที่วางดอกไม้ขาวกับเทียนเล่มเล็ก

"มาแล้วเจ้าค่ะ"

"เข้าไปข้างในได้ เจ้าเมืองจะลงมา"

ข้าเดินผ่านหญิงสามคนนั้นไปที่ประตู คนไทยจักรียิ้มให้ข้า ข้าไม่ยิ้มตอบ นางลาวก้มหน้าลงอีกนิดเหมือนกลัวว่าถ้ามองขึ้นมาจะเห็นอะไรที่ไม่อยากเห็น ส่วนคนเมืองลำปางแท้ๆ มองข้าตรงๆ แล้วหันไปทางอื่น

ข้าไม่โกรธ ข้าเข้าใจ

ประตูชั้นในเปิดออก ห้องนอนของเจ้าเมืองกว้างกว่าบ้านทั้งหลังของข้า พื้นปูด้วยไม้สักแผ่นใหญ่ ขัดจนเป็นเงา เตียงตั้งอยู่กลางห้อง มีม่านผ้าไหมสีแดงผูกไว้กับเสาไม้แกะสลัก โต๊ะข้างเตียงมีขันน้ำทองคำกับผ้าขาวพับสี่ทบ กลิ่นกำยานลอยอยู่ในอากาศ ผสมกับกลิ่นดอกไม้ที่ข้าไม่รู้จัก

ข้าไม่เคยมายืนในห้องนี้ตอนพระอาทิตย์ยังไม่ตก

ทุกครั้งที่ผ่านมาเป็นกลางคืน เจ้าเมืองชอบความมืด ชอบให้ข้าเข้าไปตอนที่ไฟในห้องถูกดับจนเหลือแค่ไส้เทียนเล่มเดียว บางครั้งข้าไม่เห็นหน้าเจ้าของห้องด้วยซ้ำ รู้แค่สัมผัส รู้แค่เสียงหายใจ รู้แค่คำที่กระซิบข้างหูว่า "ดี" หรือ "อีก" หรือบางคืนก็ไม่พูดอะไรเลย

วันนี้มีแสงแดดส่องผ่านบานเกล็ดไม้เป็นทางยาวบนพื้น ข้าเห็นฝุ่นเล็กๆ ลอยอยู่ในลำแสงนั้น มันสวยแบบที่ข้าไม่ควรสนใจ แต่ข้าก็ยืนมองอยู่นาน

"เจ้ามาก่อนคนอื่นอีก"

เสียงมาจากข้างหลังม่าน ไม่ใช่เสียงนางกำนัล

ข้าหันกลับ เจ้าเมืองลำปางยืนอยู่ตรงช่องประตูด้านข้าง ฉลองพระองค์สีขาว ผมเปียกหมาดๆ เหมือนเพิ่งสรงน้ำ พระพักตร์เรียบเฉย ไม่ยิ้ม ไม่ขมวดคิ้ว แค่มอง

ข้าถอนหายใจลึกอยู่ในอก ไม่ให้ใครเห็น

"ข้ามาถึงก่อนเจ้าค่ะ"

"เจ้ารู้หรือว่าวันนี้มีสี่คน"

"รู้เจ้าค่ะ"

"เจ้ารู้หรือว่าเจ้าคือคนไหน"

ข้านิ่ง ฝุ่นในลำแสงยังลอยอยู่ ไม่สนใจคำถามของใครทั้งนั้น

"ข้าไม่รู้เจ้าค่ะ"

เจ้าเมืองเดินเข้ามาใกล้ พระองค์สูงกว่าข้าหนึ่งช่วงศีรษะ กลิ่นน้ำมันจันทน์จากพระกายแรงพอที่จะกลบกลิ่นกำยานในห้องได้ทั้งหมด พระหัตถ์แตะที่ปลายคางข้า แล้วยกขึ้นเบาๆ

"เจ้าคือคนที่ข้าไว้ใจ"

ข้าไม่ตอบ เพราะคำตอบที่ข้าอยากให้มันเป็น กับคำตอบที่มันเป็นจริง ไม่เหมือนกัน

ประตูด้านนอกเปิดออก นางกำนัลนำหญิงสามคนเข้ามาในห้อง คนเมืองลำปางเดินเข้ามาก่อน ตามด้วยคนไทย แล้วคนลาว นางจีนเดินเข้ามาสุดท้าย ชายกี่เพ้าสีแดงของนางตัดกับพื้นไม้สีน้ำตาลจนข้าแสบตา

ทั้งสามคนยืนเรียงกันอยู่ปลายเตียง เจ้าเมืองปล่อยมือจากคางข้า แล้วหันไปหาพวกนาง

"คืนนี้ข้าจะดู" พระองค์ตรัส "ดูว่าพวกเจ้าแต่ละคนเป็นอย่างไร มาจากที่ไหน ทำอะไรได้แค่ไหน"

คำว่า "ดู" ของเจ้าเมืองลำปาง ข้าเรียนรู้แล้วว่ามันหมายถึงอะไร

หญิงคนไทยยิ้มอีกครั้ง นางคงคิดว่าตัวเองเข้าใจเกมนี้ดี แต่ข้าเห็นมือนางสั่นเล็กน้อยที่ข้างสะโพก นางลาวยังก้มหน้าเหมือนเดิม คนเมืองลำปางยืนนิ่ง ไม่มีสีหน้า ส่วนนางจีนเหลือบตามาที่ข้าแวบหนึ่ง ก่อนจะกลับไปมองเจ้าเมือง

ข้าถอยไปยืนข้างเสาเตียง มือแตะผ้าม่านไหมแดง ความเย็นของมันทำให้ข้ารู้ว่าตัวเองยังอยู่ตรงนี้ ยังหายใจได้

เจ้าเมืองเสด็จไปนั่งที่เก้าอี้ไม้ตัวใหญ่ข้างหน้าต่าง พระหัตถ์เท้าคาง พระเนตรมองมาที่พวกเราห้าคน

"เริ่มจากคนที่มาใหม่ก่อน"

หญิงคนไทยก้าวออกมาหนึ่งก้าว นางย่อตัวลงถวายความเคารพ ชายผ้าไหมทองแผ่กว้างบนพื้นเหมือนน้ำที่ไหลเอื่อย นางเงยหน้าขึ้น ยิ้มให้เจ้าเมืองด้วยรอยยิ้มที่ข้าเห็นแล้วอยากจะดึงมันออกจากหน้านาง

แต่ข้าไม่ทำ

ข้ายืนอยู่ตรงนี้ เพราะข้ารู้ว่าคืนนี้จะจบลงยังไง

เจ้าเมืองจะเลือกใครสักคนไว้ข้างพระองค์ในตอนเช้า และอีกสามคนจะถูกส่งกลับไปที่ที่มา ไม่มีใครได้อะไร ไม่มีใครเสียอะไร ยกเว้นคนที่คิดว่าตัวเองจะได้อะไร

ข้าเคยเป็นคนนั้น

ตอนนี้ข้าแค่อยากรู้ว่าคนที่สี่จะทำอะไร เพราะตาของนางจีนคู่นั้น เวลามองเจ้าเมือง มันไม่ได้มองแบบคนที่อยากได้ มันมองแบบคนที่กำลังคำนวณอะไรบางอย่าง

และข้าไม่แน่ใจว่าข้าอยากรู้เรื่องนั้นหรือเปล่า

เจ้าเมืองพยักพระพักตร์ให้หญิงคนไทยเริ่ม นางขยับตัวเข้ามาใกล้ กลิ่นน้ำหอมจากตัวนางลอยมาถึงข้า หวานเกินไป หนักเกินไป ไม่เหมือนกลิ่นกำยานในห้องนี้เลย

ข้าหายใจเข้าลึก

คืนนี้จะยาว